Beken en sprengen

De gemeente Apeldoorn en het Waterschap Veluwe herstellen het beken- en sprengensysteem in het stedelijk gebied van de stad en de dorpen.

Apeldoorn wordt weer een echte beken- en sprengenstad. De naast de beek liggende waterbergingen krijgen een recreatieve functie voor wandelaars en fietsers. De cultuurhistorische waarde van beken wordt hersteld. Regenwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden in een groenzone naast iedere beek en richten de gemeente en het waterschap zones in voor waterberging. Het sprengenwater wordt ook gebruikt voor drinkwaterbereiding. Daarnaast willen de gemeente en waterschap de kwaliteit van het grondwater behouden en waar deze verontreinigd is reinigen.

• Welke beken en sprengen worden hersteld?
• Hoe worden beken en sprengen hersteld?
• Waarom worden beken en sprengen hersteld?

Welke beken en sprengen worden hersteld?

• De Orderbeek
  • Tekening Orderbeek voorlopig ontwerp deel 1 2012 (pdf, 4,26 MB)
  • Tekening Orderbeek voorlopig ontwerp deel 2 2012 (pdf, 4,48 MB)
  • Visie De Orderbeek (pdf, 12,3 MB)
  • Aanmeldformulier afkoppelen regenwaterpijpen (Frans van Mierisstraat en Zanderijweg noordzijde)
• De Koningsbeek (visie, pdf, 6 MB)
• Beek in Kerschoten
• Badhuisspreng
• Driehuizersprong
• Beek in het Orderveen en Rode beek  (visie, pdf, 9,8 MB)
• De Eendrachtspreng (visie, pdf, 10,5 MB)
• Schoolbeek
• Ugchelse beek
• Winkewijert
• De Grift (tekening deel herstel De Grift, PWA-laan - Waterloseweg, pdf, 11,6 MB)
• De Grift deel 3 (tekening herstel De Grift, PWA-laan - Waterloseweg, bovengrondse fase) (pdf, 15,1 MB)
• Kayersbeek
• De Zwaanspreng 

Hoe worden de beken en sprengen hersteld?

Alles over het herstel van de beken en sprengen kunt u lezen in het Apeldoornse Waterplan.

• Waterplan 2005-2015 (pdf, 3,8 MB)
• Waterplan 2005-2015 bijlage (pdf, 4,2 MB)

Waarom worden beken en sprengen hersteld?

De beken en sprengen speelden in het verleden een belangrijke rol in de ontwikkeling van Apeldoorn. Door het schone water stonden er tientallen watermolens die zorgden voor een bloeiende economie. Vanaf de 20e eeuw zijn de sprengen en beken in verval geraakt, als riolering gebruikt of zelfs verdwenen. Waterschap Veluwe en gemeente Apeldoorn werken nauw samen om de beken en sprengen te herstellen in Apeldoorn.

Wat is het verschil tussen een beek en een spreng?
Een beek is van oorsprong natuurlijk en een spreng is door mensen gegraven. Een beek ontspringt ergens op de helling van de Veluwe bij een bron waar grondwater vanzelf aan de oppervlakte komt. Al kronkelend zoekt de beek zijn weg naar lager gelegen gebieden.

Waterregulerende functie
Naast een cultuurhistorische waarde hebben de beken en sprengen een belangrijke (grond)waterregulerende functie. Door industrie en het waterleidingbedrijf wordt veel minder grondwater onttrokken, waardoor deze stijgt. Dit leidt plaatselijk tot problemen en vraagt om een goede aanpak. Zo kan het herstellen van de beken en de sprengen een verdere stijging van het grondwater opvangen.

Flora en fauna
Beken en sprengen zijn kenmerkend voor de Veluwe. Ze zijn heel waardevol voor natuur en landschap. Het water in beken en sprengen bestaat voor een groot deel uit kwelwater. Kwelwater is heel schoon grondwater dat vanzelf aan de oppervlakte komt. Door dit schone kwelwater kunnen er unieke planten in de beek leven, zoals bronkruid en bittere veldkers. Ook bijzondere dieren zoals de beekprik, ijsvogel en grote gele kwikstaart voelen zich in deze beken thuis.