Homepage Apeldoorn.
A A A
Zoekvenster
Zoeken

De Stadsdichter van Apeldoorn

De stadsdichter is 'Poëtisch Ambassadeur van Apeldoorn'. Iemand met de gave om met een speciale blik naar de stad te kijken, te zien wat anderen niet zien en te zeggen wat anderen niet zeggen. De stadsdichter schrijft gedichten over actuele, lokale, culturele en maatschappelijke thema's.

Mijn Apeldoorn

Concert in Loenen


ter gelegenheid van het jubileumjaar van de Loenense papierfabriek “De Middelste Molen”.


Er zit muziek in
het wervelt, draait en dampt
het schept, sproeit en sist
en boven alles uit een stalen slagwerk
de manke stapmaat van de kettingpomp.                 

Het ketelhuis verklankt
de knerpende wielen, de plettende hamers
de gesmoorde stemmen
het amechtig zuchten en kraken 
van eeuwenoud hout. 

Er zit muziek in
hoor de draaiende trommels
het kolkende water, de roterende zeven
de hakkende messen en persende walsen
het repeterende scheuren van vellen papier
papier en nog meer papier

Hier, aan de Loenense Molenbeek
raakt heden het verleden
klinkt de symfonie van weleer.

---

HET LEESTEN


Het pad soms breed, het pad dan weer smal
Een wijds vergezicht, of schaduw van dennen
Een dode douglas tussen het levende hout
Droge smeltwaterdalen, vochtige vennen.

Een wandeling haaks op het jachtige leven:
Aan ’t eind op dit bankje, van sores bevrijd
Een moment van geluk, ons hier gegeven
Dagdroom in stilte en vertraag de tijd.

---

WAT IS VRIJHEID?WAT IS VRIJHEID?

kind:

Wat is vrijheid?
Wat is vrijheid?
Hoe vrij is een Apeldoorns kind?
Ik hóef me niet te verstoppen 
om wat ik voel
Ik hóef me niet te verstoppen
of om wat ik vind
Ik hóef me niet te verstoppen
om wie ik ben
ik hóef me niet te verstoppen voor een wet
voor een tank, een bom of raket
Ik kan gaan en staan waar ik wil
zeggen wat ik vind
mij krijg je niet stil
Is dat vrijheid?

burgemeester

Jamaar vrijheid is meer
dan je niet hoeven verstoppen
Het is meer 
dan gratis geluk voor iedereen
Ik zeg het je maar meteen:
vrijheid is meer
dan doen wat je niet laten kunt
Vrijheid heb je alleen als je het ook de ander gunt:
Leven en laten leven
denken en laten denken
doen en laten doen
ruimte voor de ander
Begrijp je wel?

Kind:

Ik begrijp het.
En verstoppertje 
in vrijheid
enkel en alleen
als spel!

---

FEESTDAG

Samen vormen ze een krans
verdrietige vlokken geschiedenis

voor even 2 minuten stilte
in het land
van het roekeloos woekerende woord
in het land
waar waarheid een gewapend woord is
en de leugen vele weerhaken kent.

in dit land
van jezelfmogenzijn
wordt vrijheid door menigeen gevierd
als een stompzinnig stopwoord.

in dit land
waar rotsvaste grond wankel is
zou in plaats van vrijblijvendheid
VRIJHEID
gevierd moeten worden!

er samen bij stil staan
samen beseffen
dat er iets minder van is.

---

Poppenmoedertje

prinses Wilhelmina speelde graag met haar poppen, totdat … (of zoiets)

Haar moeder zegt, haar moeder zegt:
met poppen spelen dat is echt
niets voor een koningin!
Jouw toekomst, Wimy, die staat vast
dat poppenspel is niet gepast
en huilen evenmin.

Nooit meer blindemannetje en lekker touwtje springen
stelten lopen, haasje-over; van die kinderdingen.
Niks geen aftelversjes meer en hinkelen of tollen
krijgertje en hoepelen …
Denk aan de protocollen!

Weg dat poppenwagentje en al die poppenkleren.
Weg met heel die santekraam, niet langer fantaseren
Weg met Bertha en Jakline, met Peter en Bleuette
Poppenmoeder mag niet meer ...
Denk aan de etiquette!

---

DAUWTRAPPEN OP DE FIETS

lied voor Hoog Soeren

Je moet eens weten vriend, hoe zalig stil
het dorpje is waar doorheen ik fiets
Niet meer dan een heidegehucht of zoiets
maar zo relaxt, verstild en chill.
’t Heeft weinig huizen, een witte kapel
Drie straten slechts, een serene sfeer
hier en daar een terrasje, een enkel hotel
het ademt verleden, de tijd van weleer. 

Een trapveldje vroeger, de golfbaan van nu
Eén spuitwagen in de brandweerkazerne
hier en daar kunst, niet al te moderne
maar schoonheid van de natuur à perte de vue!
Je hebt er Pomphul, Dikke Gat, Hertendal
fraaie namen voor de vele bospercelen
HogeKamp, de Veentjes en Kruisjesdal
van oudsher decor voor jachttaferelen.

Open akker, aarden wal, ’t is even nog van mij
straks wandelaars, sporters en ronkende motoren
die dit lieflijk tafereel hier komen verstoren
evenals de rust op de paden, het bos en de hei.
Bekend door een website of daguitjes app
een eenzaam Hoog Soeren valt te betwisten:
’t is een getijdendorpje met al die toeristen
overdag springvloed, pas ‘s avonds weer eb.

Dan is het van reuring en drukte bevrijd
de dag in een plooi van de eeuwigheid verdwenen
In koele gelatenheid, door de maan beschenen:
weer een prikkelarm dorp aan de rand van de tijd.

 ---

Kiesrecht

ter gelegenheid van de gemeenteraadsverkiezingen

Deze stad is lang niet af
altijd wat te wikken
wat te slopen, vorm te geven
wie is voor en wie is tegen
steeds op zoek naar nieuwe wegen.

Soms een puntje op de i
een dossier om af te vinken
af te bouwen, streep eronder
maar rafels, scheuren en hiaten
wie merkt ze op en dicht de gaten?

Deze stad is lang niet af

geef het handen en voeten
en je krijgt mijn stem.

---

Een knal voor een jonge held

Voor Dylan Bijsterbosch

Puber kanonnades, wat doe je eraan?
geen kruit tegen gewassen
wanneer menig rund met vuurwerk stunt.
Zo impulsief, zo onvolwassen:

projectielen, helse knallen
klooien met rotjes in het openbaar
korte lontjes, kruitdamp snuiven
zien enkel vuur en nooit gevaar.

Lak aan mens en dier in de buurt
oog voor een klein kleutertje evenmin.
Als plots een vuurwerkbom ontploft
grijp jij, Dylan Bijsterbosch, manmoedig in.

Je trekt het hevig huilend kind opzij
zonder aarzelen, onvervaard en onbevreesd.
Je eigen hachje in de waagschaal, echt,
je bent op dat moment een held geweest!

Vandaag voor even in het middelpunt.
Want wij in Apeldoorn vinden met z’n allen
dat je een dikke duim verdient.
Laat nu enkel de kinderchampagnekurk nog knàllen!

---

Het lijstje van Jasmijn

voor Jasmijn van Roon

Sleutelhangers, het glazen huis
Stichting Haarwensen
Het vergeten kind als goede doel
Jasmijn van Roon
sociaal gevoel
staat op en doet ’t gewoon.

Kika, Clinic Clowns,
Because we Carry
fondsen werven geen probleem
Jasmijn van Roon
it’s all-in haar game
staat op en doet ’t gewoon.

Fokking druk die meid
zelfs tijdens Turkse zon zee zwembad dagen
weer niet voor haarzelf geleefd
Jasmijn all inclusive:
ze geeft en geeft.

Lijstjes
zijn een verzet tegen eindigheid
Lijstjes
voegen altijd toe
Lijstjes
voor morgen en voor de eeuwigheid
Van zojuist afgevinkt
tot aan to do.

Zo wordt ook haar lijstje
het is de wereld gegund
langer en langer:
altijd een komma, nooit een punt.

---

Hoe te duiden

voor Helin Artak

Zij die het kunnen weten
noemen haar:
mooi mens

Haar gave om te raken
niet met krachtige stem
niet met tekens op papier
of met grote gebaren
maar met haar zijn
om wie zij is

Zij die het kunnen weten
noemen haar ook wel:
duizendpoot

Haar gave om op vele plaatsen
kleine en grote mensen te beroeren
In kamers van vrolijkheid
kamers van liefde
in kamers van pijn

Ik noem haar vandaag:
vlinder

Kleurrijk als de regenboog
een geruisloos fladderende verschijning
die vederlicht het bestaan aanraakt
en vreugde schenkt aan velen

Vlinder:
juweeltje van de schepping.

---

Stadsrapper

Laad de woorden
in ongewone context
gebruik je reikwijdte
om het anders te laten klinken
eigentijdse profeet

“Je bent aan zet van A tot Z”
wees scherper dan een bajonet
kies woorden voorbij de grenzen
een nieuwe beat, nieuwe cadensen
word een ster, sla in als meteoor
jij stem van de straat, jij luisterend oor
wees brutaal en radicaal
reik tot ver voorbij burgertaal

laad de woorden
spontaan en onverbloemd
het is meer dan oké
dat Apeldoorn jou
als eerste stadsrapper
benoemt!

---

Gewoon gaan

voor alle deelnemers aan de klimaatpelgrimage van Polen naar Glasgow

Ik zoek onverdachte woorden
zonder opsmuk
zonder mitsen, zonder maren
die de lucht laten vibreren

golvende geestdrift voor alle mensen die
het dode woestijnzand uit de ogen wrijven
die willen zien dat
de woedende natuur haar kracht ontvouwt
hitte, een uitgemergelde aarde, wassend water
waarheid heeft de lompheid van orkanen

Ik zoek onverdachte woorden
voor mensen
wars van polderend handjeklap
die willen doen
niet zwikken en zwalken
maar redden
waar anderen berusten of zich verrijken

echter
woorden, ook mijn woorden
het is taal van toen
vandaag willen zij die het zien
er niet langer bij stil blijven staan
zij die niet wegkijken
ze gaan
ze gaan gewoon.

---

Orgelman

voor alle kerkorganisten in Apeldoorn

Het orgel speelt
stond in de liturgie
maar niet zonder mij
grinnikte de grijze organist
die vervolgens bedachtzaam het klavier beroerde

en de eens zo stramme labialen en lingualen
dansten naar zijn pijpen
de Eeuwige voor even tastbaar in Bach
die hij vol overgave deed herleven

vredig verende klanken
die neerdaalden als een milde regen
nog even iets van hemel
tussen de kille muren en vroom gekleurde ramen.

---

Pensioen

Na jaren keurig kleuren
binnen de lijntjes van alledag
eindelijk vrij om een streep te trekken
om de tijd opnieuw vorm te geven

zonsopgang
ontbijt met jus en kakelvers ei
het nieuws gespeld
bij de koffie een kruiswoordpuzzeltje
als broodnodig hersencelonderhoud

hoewel
levenskunstenaars gaan nooit met pensioen
ze blijven dromen fantaseren verwonderen ontdekken

accoord
eerst even een adempauze
na de verlegen stemmende complimenten
na alle woorden van duizend maal dank

voor even de vluchtstrook op
van de snelweg af
naar een groen laantje
met een bankje in de zachte berm
voor even de handrem erop

tijd voor een keuveltje
een laatste blik achterom
en dan

voorwaarts
gas op de plank
klink op het leven en
droom fantaseer verwonder ontdek
dat het een lieve lust is
want potdorie
het is van zijn lang zal ze leven nog niet gedaan!

---

Zomer in het Oranjepark

Ooit was ons
het lachen vergaan
het voorhoofd gefronst
onder de tong enkel gram
geen zin zonder ach en wee

 maar zie
de hemel is schoongeveegd
luister
de vogels zingen nieuwe geluiden

wijs naar de zon in de vijver
spreid je kleedje
zeg blije dingen
zaai de zomer in elkaar.

---

Wij
Zijn
Apeldoorn


boekenwurmers, binnensmondsen 
snobbers en laagbijdegrondsen
partyplayers, terrassenpakkers
bossenvorsers, stiltesnakkers

kunstbegrijpers, laptoptijgers
gladdejakkers, somberzwijgers
schoneluchters, wierookbranders
eigendunkers, knollenlanders    

bingobuurters, kletskoekmeiers
honduitlaters, frankenvrijers
tegensputters, paalenperkers
notenbalkers, naardekerkers

joggers, rappers, laadpaalklevers
stadsepatsers, biozwevers
verrelanders, heuvelcrossers   
jovialers, hoempahossers       
samenbinders, bobdebouwers
onverbloemders, flowerpowers 
plattelanders, middenstanders
Apeldoorners, allemaal anders.

---

Herman Kattemölle

Stadsdichter 2020 - ...

Herman is na Willem Bierman, Ria Borkent, Hanz Mirck en Aad van der Waal de vijfde stadsdichter van Apeldoorn. Hij is afkomstig uit het onderwijs. Zijn werk op een experimentele basisschool leidde ertoe dat hij van daaruit ‘FRIK’ oprichtte, een onderwijscabaret waarvoor hij de teksten, liedjes en muziek heeft geschreven. ‘’Ik wil een breed publiek bereiken. Gedichten schrijven die direct aanspreken: Licht van toon, maar met enige diepgang, dat wel.’’ Met ingang van januari 2020 is Herman de Stadsdichter van Apeldoorn.

Stadsfotograaf

Naast een stadsdichter heeft Apeldoorn ook een stadsfotograaf. In principe werken de fotograaf en de dichter onafhankelijk van elkaar, maar regelmatig brengen zij ook gezamenlijk werk uit.

Stadsdichter Archief

Eerder werk van de huidige en eerdere Stadsdichters van Apeldoorn vindt u in het archief van de Stadsdichter

Rechten van deze gedichten liggen bij de auteurs / de Stadsdichter van Apeldoorn.



  • Herman KattemölleBekijk een grotere versie
  • Postzegel