Lokalizacja 4: Anklaarseweg

W 1610 roku Johan Bongart i Dirck Warners otrzymali od Marke (zarządu zjednoczonych wolnych rolników) w Noord-Apeldoorn ziemię w dzierżawie wieczystej w celu wybudowania tam młyna do mielenia siemienia, konopi i skóry. Do młyna przyłączono również młyn do mielenia runu, w którym mielono eek lub run (pochodzący z wysuszonej kory dębu). Run wykorzystywano do obróbki skór zwierzęcych w celu uzyskania skóry garbarzonej. Podczas produkcji skóry garbarzonej wydzielał się silny nieprzyjemny zapach. Dlatego młyn nazwano ‘Stinkmolen’ (Młyn Śmierdzący). 

Właściciel młyna wiatrowego, Bartolt Dercksens, przekształcił w 1648 roku młyn „Stinkmolen” w młyn papierniczy, ale niepożądany zapach nie zniknął. Podczas produkcji papieru wykorzystywano bowiem zgniły mocz.  

Z biegiem lat młyny często zmieniały właścicieli, ale produkcja papieru była kontynuowana. Od 1900 roku wytwarzano tam głównie papier pakowy i tekturę. Trzy młyny zostały rozebrane w latach 1937–1939.  

Zobacz też: Rzeka De Grift znów płynie na powierzchni 

 

Kormoran: nurkujący w głębinach 

Dzięki swoim lśniącym czarnym piórom i bystremu spojrzeniu kormoran jest mistrzem polowań pod wodą. Gdy tylko dostrzeże rybę, zanurza się błyskawicznie i znika w głębinach, czasem nawet na pół minuty. Kiedy ponownie wynurza się na powierzchnię, często w dziobie trzyma srebrzystą zdobycz. 

Kormoran to prawdziwy drapieżnik. Poluje nie po to, by zdominować ekosystem, ale by utrzymać w nim równowagę. Żerując na rybach, zwłaszcza gatunkach występujących w dużych ilościach, zapobiega gwałtownemu wzrostowi ich populacji oraz zmętnieniu wody spowodowanemu nadmiernym wypasaniem roślin wodnych. W ten sposób pośrednio przyczynia się do czystości wody i zdrowego stanu roślinności. 

Jest jeszcze jeden subtelny wkład: kormorany stanowią ofiary dla drapieżników, takich jak orły morskie i lisy, a ich gniazda zapewniają schronienie innym ptakom. W ten sposób tworzą one węzeł w sieci życia. 

Większość ptaków wodnych posiada upierzenie i warstwę tłuszczu, które zapewniają izolację. Dzięki temu zachowują ciepło i łatwiej utrzymują się na wodzie. W przypadku kormorana takie połączenie byłoby wręcz niekorzystne, ponieważ utrudniałoby mu polowanie pod wodą. Problem z przemoczeniem rozwiązują, rozkładając skrzydła. Słońce i wiatr pomagają im wtedy wyschnąć. Często można je zobaczyć, jak suszą skrzydła na słupach latarni. 

Trzcina: schronienie dla wielu zwierząt 

Wzdłuż brzegu kanału w różnych miejscach widać gęsty pas trzciny, który delikatnie szeleści na wietrze. Mocne kłącza utrzymują brzeg w całości i zapobiegają wymywaniu gleby. Wśród wysokich łodyg ptaki, takie jak strumieniówki i małe trznadle, znajdują bezpieczne miejsce do gniazdowania. Ważki, ważki wodne i niezliczone owady wykorzystują trzciny jako miejsce lądowania, schronienie i teren łowiecki. 

Pod wodą korzenie tworzą labirynt, w którym schronienie znajdują młode ryby i organizmy wodne. Opadłe liście i łodygi stanowią pożywienie dla organizmów wodnych i przyczyniają się do utrzymania zdrowego stanu strefy brzegowej. W ten sposób trzcina wzdłuż kanału to znacznie więcej niż tylko zielona obwódka: stabilizuje brzeg, zapewnia pożywienie i schronienie oraz utrzymuje równowagę w ekosystemie wodnym. 

Wczesny szklarz: zwiastun lata 

W rześki wiosenny dzień, kiedy pierwsze promienie słońca sprawiają, że woda mieni się, pojawia się pełen wdzięku łowca: wczesna ważka szklista. Dzięki brązowo-zielonemu tułowiu i charakterystycznej brązowej plamce na odwłoku jest jedną z pierwszych ważek, które wzbijają się w powietrze. Jego pojawienie się jest znakiem, że woda tętni życiem. 

Wczesna ważka szklista to drapieżnik w miniaturze, zarówno jako larwa pod wodą, jak i dorosła ważka w powietrzu. Pod wodą poluje na małe owady, larwy, a nawet młode rybki. Nad wodą łapie komary, muchy i inne owady w locie. W ten sposób pełni kluczową rolę: reguluje populacje owadów. Mniej komarów oznacza mniej uciążliwości i zdrowszą równowagę w ekosystemie. 

Jednak jego znaczenie nie kończy się na tym. Larwy ważki szklistej żyją w wodzie od miesięcy do lat i są wskaźnikami jakości wody. Potrzebują czystej, bogatej w tlen wody z wystarczającą ilością roślinności. Tam, gdzie występuje ta ważka, ekosystem jest zazwyczaj zdrowy i stabilny. 

Ponadto wczesna ważka szklista sama stanowi źródło pożywienia dla ptaków, żab i innych owadożerców. W ten sposób stanowi ona ważne ogniwo w łańcuchu pokarmowym. Jej obecność przyczynia się do różnorodności biologicznej i prawidłowego funkcjonowania całego ekosystemu. Jest jeszcze jedna niezwykła cecha: ponieważ jest aktywny na początku sezonu, nie ma innych konkurujących z nim ważek. W ten sposób zapobiega dominacji jednego gatunku nad wszystkimi populacjami owadów.