Welkom bij het Peddelpad. Stap aan boord en ontdek het Apeldoorns Kanaal, de dieren en de geschiedenis van dit “natte pad”. Op vijf punten moet je even aan land om iets verderop je pad weer te vervolgen. Op deze punten vind je een bankje met routeinformatie en een QR-code naar deze webpagina. Hier leer je meer over geschiedenis van die plek en dieren die je onderweg kunt tegenkomen. Veel waterplezier!
Peddelpad
Wilt u informatie over de geschiedenis en/of ecologie van een specifieke locatie? Klik op de link van de locaties hieronder voor uitgebreide informatie.
Ontstaansgeschiedenis Apeldoorns Kanaal
De Kanalenkoning
In de 19e eeuw werden er in Nederland veel kanalen gegraven, dankzij Koning Willem I (1815-1840). Hij vond het belangrijk dat Nederland goede verbindingen kreeg, voor de ontwikkeling en de economie van het land. Willem I had dan ook twee bijnamen; De kanalenkoning en Koning Koopman. Goede wegen waren er nog niet en vervoer over water was in die tijd de goedkoopste en snelste manier. Zo kreeg het dorp Apeldoorn dit eigen kanaal. Zie je de trekschuiten al voor je?
Aanleg Apeldoorns Kanaal
De koning had zijn zomerpaleis en jachtvelden in Apeldoorn. Hij hoopte dat het dorp door het kanaal beter bereikbaar werd. In 1829 werd het noordelijke deel van het Apeldoorns kanaal gegraven, het Griftkanaal genoemd. Met de hand! Het kanaal verbond Apeldoorn met andere handelssteden. Hierdoor kwam de (papier)industrie in Apeldoorn tot bloei. Pas 30 jaar later werd het kanaal doorgetrokken richting Dieren. Een afstand van 23 kilometer. Destijds heette dit het Apeldoorns-Dierens kanaal.
Het water vloeit
Aan beide uiteinden mondt het kanaal uit in de IJssel. Genoeg water in het kanaal houden was best een uitdaging. Via sluizen en lekkages vloeide er altijd water weg. Daardoor konden schepen hier niet altijd varen. Er werden sprengen gegraven die grondwater aanvoerden om het kanaal op peil te houden. Pas 4 jaar nadat het kanaal klaar was, kwam het eerste stoomschip via het kanaal Apeldoorn binnen: de “Apeldoorn I” van de beurtvaartrederij Wiepking.
Apeldoorn groeit
Het Apeldoorns Kanaal zorgde voor de eerste economische ontwikkeling van Apeldoorn. Met de komst van het spoor nam de industrie in de Kanaalzone verder toe. Er vestigden zich grote fabriekscomplexen, zoals Zwitsal, Talens, Nettenfabriek Zeppelin & Co en machinefabriek v/d Ploeg. Na de Tweede Wereldoorlog was Apeldoorn een van de snelst groeiende steden in Nederland. Er kwamen bedrijventerreinen langs het kanaal: de Vlijt en Kayersdijk.
Aan de oostelijke oever van Kanaal-Zuid stonden maar een paar fabrieken, waaronder Kalkbranderij Salomons. Daardoor was er in dit landelijke gebied ruimte voor de bouw van woonwijk De Maten in de jaren ’70.
Zie ook: Opening van het Apeldoorns kanaal
Apeldoorn en water
Water brengt leven. De stad Apeldoorn is van oudsher verbonden met het water. De vele sprengen en beken voedden het kanaal. Een groot deel van deze sprengen heeft in het verleden onder de grond in rioolbuizen gelopen. In de afgelopen jaren brengen we de beken weer terug boven de grond waar zij zonlicht en lucht krijgen. Hierdoor kan er ook meer leven in en om het water ontstaan.
Vogels, vissen en insecten
Het water is een bron van leven voor veel soorten fauna. Dit gaat van het allerkleinste leven (algen en watervlooien) tot insecten, grote (roof-)vissen en vogels. Langs deze peddelroute kun je een deel van deze natuur van dichtbij beleven.
Waterkwaliteit
De waterkwaliteit van oppervlaktewateren (beken, sloten, kanalen, meren, etc.) is op veel plekken slecht. Slechts 20% van de wateren scoort voldoende. Veel van de problematiek komt voort uit het gebruik van bestrijdingsmiddelen en de inrichting van het water. Door meer bomen langs het water te planten en de oevers “natuurvriendelijk” in te richten, proberen we de waterkwaliteit te verbeteren. Een natuurvriendelijke oever loopt flauw af naar het water en biedt meer ruimte voor waterplanten. Ook is het voor dieren makkelijker om het water in en uit te komen, zoals watervogels en amfibieën. De bomen die we langs de waterkant planten zorgen voor meer schaduw op het water. Door deze ingrepen is er meer zuurstof in het water en meer ruimte voor leven in het water.
Wat kunt u zelf doen om de waterkwaliteit te verbeteren? Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het meeste regenwater de bodem ingaat waar het valt. Zo hoeft er zo min mogelijk water te worden afgevoerd via het riool of af te stromen naar het oppervlaktewater. Door bestrating te verwijderen in de tuin zorgt u daarvoor. Wanneer u de tuin onderhoudt, maak dan geen gebruik van bestrijdingsmiddelen. Dan komen die ook minder bij de dieren en in het grondwater terecht. Verder is het een goede gewoonte om geen afval te laten slingeren op straat, want daarmee kan het ook in het water terecht komen. Binnen Apeldoorn schenken we hier extra aandacht aan, onder andere door bewustwording. Zie ook de 100 tegels campagne.