Zwammen op boomstam
Home | Water en natuur | Groenbeheer | Dood hout is essentieel voor de biodiversiteit

Dood hout is essentieel voor de biodiversiteit

Apeldoorn staat bij veel mensen bekend om haar mooie bomen. Maar het belang van aftakelende en dode bomen is minder bekend. Op steeds meer plekken kunt u voorbeelden zien van waar dood hout bewust wordt ingezet. Want dood hout geeft juist weer leven.

Vroeger werden bomen met afgestorven takken vaak al vroegtijdig geheel verwijderd. Daarin zijn we tegenwoordig wat voorzichtiger. Inmiddels is bekend dat juist deze aftakelingsfase heel belangrijk is voor veel verschillende soorten die gebruik maken van dood hout. Natuurlijk pakken we gevaarlijke situaties aan, maar waar het kan krijgen aftakelende bomen nog een toekomst.

Soorten die afhankelijk zijn van dood hout

Bijna de helft van de bossoorten is direct of indirect afhankelijk van dood hout. Denk hierbij aan schimmels, mieren, springstaartjes, (nacht)vlinders, kevers, wantsen en pissebedden. Deze schimmels en dieren zijn een belangrijke voedselbron voor andere dieren. Omdat dood houtwas lange tijd amper te vinden was in onze bossen en stedelijke groen zijn veel van deze soorten zeldzaam zijn geworden. Een van de bekendste soorten die afhankelijk is van dood hout is het vliegend hert, een imposante en zeldzame kever die gelukkig met enige regelmaat te zien is in de westelijke zijde van Apeldoorn.

De broedplaats van het vliegend hert wordt aangelegd.
De broedplaats van het vliegend hert wordt aangelegd.
We hebben een bijzondere babykamer aan de rand van Ugchelen gemaakt. Dit is een broedplaats voor het vliegend hert.
We hebben een bijzondere babykamer aan de rand van Ugchelen gemaakt. Dit is een broedplaats voor het vliegend hert.

Nabootsen van een natuurlijke proces

Om onze plantsoenen gevarieerd en toekomstbestendig te maken voeren we periodiek werkzaamheden uit. We proberen hier natuurlijke processen na te bootsen, zoals het aftakel proces van een stervende boom. Wanneer een boom afsterft en takken bijvoorbeeld afbreken is er meer zonlicht voor andere planten, struiken en bomen om te groeien. Een afstervende stam is een perfecte plek voor spechten, eekhoorns, vleermuizen en allerlei kevers. Na vele jaren is de stam rot en valt hij stukje bij beetje uit elkaar en komt op de bodem terecht. De stukjes worden verder afgebroken en de voedingsstoffen worden weer in de bodem opgenomen wat weer dient als voedsel voor jonge bomen.

Meer dood hout

Om sommige plekken zien we dat er te weinig variatie is in soorten bomen of in leeftijd van de bomen. Dan zijn de bomen kwetsbaarder voor ziektes en is het plantsoen van minder waarde voor planten en dieren. Door enkele bomen af te laten sterven kunnen we zorgen voor meer dood hout én zorgen we voor meer variatie. Het laten afsterven van bomen doen we door bomen te ‘ringen’, de takken te verwijderen of te kappen. In sommige gevallen begint de boom vanaf de stam of wortels weer te groeien. Wat we doen hangt af van de situatie. Veiligheid is hierbij altijd het belangrijkste uitgangpunt.

Geringde boom die onderaan nieuwe uitlopers maakt.
Geringde boom die onderaan nieuwe uitlopers maakt.
Boom waarvan de kroon verder is verwijderd zodat boom afsterft
Deze hazelaars werden te groot, maar door ze af te zagen kunnen ze weer uitgroeien. Ze blijven laag en behouden hun waarde.
Deze hazelaars werden te groot, maar door ze af te zagen kunnen ze weer uitgroeien. Ze blijven laag en behouden hun waarde.

Veiligheid en biodiversiteit hand in hand

De plekken waar we ontwikkeling van dood hout een kans geven worden zorgvuldig uitgezocht en waar nodig afgeschermd met obstakels. Dit is ook het geval in het Verzetsstrijderspark. Door de zone rondom de afstervende bomen ontoegankelijk te maken handhaven we een veilige situatie. Hierdoor ontstaat wat meer ruimte voor struiken en bramen, wat weer leefgebied voor vogels vormt. Zo zorgt dood hout dus voor nog meer leven.

Meer weten

Heeft u een vraag? Of wilt u meer informatie?
Neem contact op

Meer projecten in Groenbeheer