Ons land vangt vluchtelingen op omdat we medemensen helpen zoals we in nood zelf ook geholpen willen worden. Nederland heeft daarom internationale verdragen ondertekend, zoals het VN-Vluchtelingenverdrag van 1951. Hierin staat dat iedereen die in eigen land niet veilig is, in andere landen asiel mag zoeken.
Een asielzoeker is iemand die naar een ander land is gevlucht om daar bescherming te zoeken. In ons land begint de asielprocedure in Ter Apel. Daar is het aanmeldcentrum van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA).
Na aanmelding gaan asielzoekers naar een asielzoekerscentrum (AZC). Daar wachten ze af of ze in Nederland mogen blijven. Een asielzoeker heeft geen recht op inburgering en mag 26 weken in het jaar werken. Kinderen krijgen het eerste jaar onderwijs op nieuwkomersscholen en Internationale Schakelklassen. Daarna stromen ze door naar het gewone onderwijs.
De Immigratie- en Naturalisatie Dienst (IND) onderzoekt of een vluchteling inderdaad onveilig is in het eigen land. Is dat zo, dan krijgt de asielzoeker een tijdelijke verblijfsvergunning voor vijf jaar. Meestal wordt die vergunning na vijf jaar omgezet in een vergunning voor onbepaalde tijd.
Het COA is verantwoordelijk voor een AZC en de mensen die er wonen. De gemeente is alleen verantwoordelijk voor het omgevingsplan en de vergunning om een AZC te (ver)bouwen. In veel gemeentes in Nederland staat al jaren een AZC.
In Apeldoorn heeft het COA in november 2022 een AZC in gebruik genomen aan de Deventerstraat. Het functioneren van deze opvanglocatie en de effecten op de omgeving worden gemonitord in overleg met het COA, omwonenden, hulpdiensten en andere betrokken instanties. Er zijn maximaal 600 opvangplaatsen op de locatie Deventerstraat beschikbaar.
Ook vangen wij in Apeldoorn soms alleenstaande minderjarigen op. Dat zijn kinderen en jongeren die zonder hun ouders naar Nederland zijn gevlucht. Zij hebben een voogd van voogdij-instelling Nidos en een dagelijks begeleider van opvangorganisatie Yoin. Jongeren van 16-18 jaar wonen meestal begeleid in een huis. Jongere kinderen wonen ook wel bij Apeldoornse gezinnen.
Soms krijgen we van het COA de vraag om noodopvang te bieden aan asielzoekers. Wij proberen dan een geschikte locatie te vinden. Op dit moment biedt het COA noodopvang op de volgende locaties:
Een statushouder is een asielzoeker die een verblijfsvergunning heeft gekregen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
Statushouders hebben recht op een woning. Het COA wijst de statushouders toe aan een gemeente. Die gemeente moet de statushouders binnen drie maanden (14 weken) een huis aanbieden. Dat is vaak een probleem. Veel gemeenten lukt het niet om alle statushouders binnen die tijd een huis te geven. Zolang er geen huis is, wonen statushouders nog in het AZC.
Een statushouder moet verplicht inburgeren. Dat betekent dat hij of zij binnen drie jaar de taal moet leren. Ook moet hij/zij begrijpen hoe de Nederlandse gewoontes en regels zijn. Zodat het gemakkelijker wordt om mee te doen in Nederland. Na vijf jaar kan een statushouder de Nederlandse nationaliteit aanvragen.
Samen met de woningcorporaties doen we ons best om de aan ons toegewezen statushouders te huisvesten. Dat is belangrijk, omdat het anders te vol wordt in de AZC’s en in Ter Apel. Er zijn ook andere inwoners van Apeldoorn die dringend een huurwoning nodig hebben. Ook voor hen doen we ons best.
Er zijn te weinig woningen om iedereen meteen een eigen woning te geven. Ook zijn er te weinig AZC’s in Nederland, waardoor die vol zijn. Daarom maakt de woningstichting op verzoek van de gemeente een aantal woningen geschikt voor tijdelijke bewoning. Deze tussenoplossing heet een doorstroomwoning.
Doorstroomwoningen zijn gezinswoningen die tijdelijk worden gebruikt voor 3 tot 4 statushouders. Iedere bewoner heeft een eigen kamer en maakt gebruik van een gedeelde keuken, woonkamer en badkamer. Statushouders die wachten op hun gezin, kunnen hier tijdelijk wonen. Vanaf het moment dat ze er wonen, beginnen ze met inburgeren in Apeldoorn. Een sociaal huismeester zorgt voor hulp bij praktische en sociale zaken. Hij begeleidt de bewoners en is het aanspreekpunt voor de buren.
De Nederlandse regering gebruikt voor vluchtelingen uit Oekraïne vaak het woord ‘ontheemden’. Voor hen gelden namelijk andere regels dan voor andere vluchtelingen. Dat komt omdat Oekraïne in Europa ligt. Oekraïners hebben daarom van de EU een tijdelijke beschermende status gekregen.
Zij hoeven zich niet te melden in Ter Apel en hoeven daar geen asiel aan te vragen. Zij kunnen zich direct inschrijven in de gemeente waar ze verblijven. De IND controleert die inschrijving. Ook mogen ze meteen aan het werk.
Vluchtelingen (ontheemden) uit Oekraïne zijn dus geen asielzoekers. Niet het COA, maar de gemeenten zijn verantwoordelijk voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne. De 25 Veiligheidsregio’s in Nederland regelen dat met de gemeenten in hun eigen regio.
Lees meer over de opvang van Oekraïense vluchtelingen in Apeldoorn
Heeft u een vraag? Of wilt u meer informatie?
Neem contact op
