Fotograaf: Gemeente Apeldoorn

Maaien van gras en bermen

Door anders te maaien zorgen we dat vogels, insecten en andere dieren plek hebben om te schuilen, verplaatsen, zich voort te planten en voedsel te verzamelen. Dat is goed voor de natuur, insecten en uiteindelijk ook voor de mens.

Om meer ruimte te bieden aan natuur en verdroging van de bodem te beperken, maait de gemeente anders. Op veel plekken ziet u meer kleur dan voorheen. Waar het kan, laten we het gras langer groeien. Zo ontstaat ruimte voor kruiden en insecten. Dit gras maaien we, afhankelijk van de locatie, 1 tot 2 keer per jaar, of 4 tot 8 keer per jaar. Dit noemen we ecologisch maaibeheer.

Als gemeente hebben wij tot doel om in 2030, 75% van ons beheer ecologisch uit te voeren. Daar is het maaibeheer een belangrijk onderdeel van

We zetten ons in voor dieren en insecten

Het gaat helaas erg slecht met de natuur. De afgelopen jaren zien we dat er bijvoorbeeld steeds minder hommels, vlinders en zweefvliegen zijn. Deze soorten zijn nodig voor het bestuiven van planten en bomen. We hebben insecten dus nodig voor onze eigen voedsel. Daarnaast zijn de insecten zelf een belangrijke voedselbron voor onze vogels.

Om de insecten te helpen zorgen we voor meer bloemen, en dus voedsel. Ook laten we op sommige plekken bloem- en kruidenrijkgras in het najaar en de winter staan. Veel soorten overwinteren hier namelijk in, of leggen eitjes die in de lente uitkomen. Ook andere dieren maken graag gebruik van deze verstopplekken, zoals hazen. Daarnaast eten vogels ook graag van de zaden.

Minder maaien is ook goed voor ons

Een hoge biodiversiteit (veel verschillende soorten) betekent voor ons een gezonde leefomgeving. Minder biodiversiteit heeft ook gevolgen voor ons als mens. Denk hierbij niet alleen aan afnemende voedselproductie, maar ook aan meer overlast van soorten, zoals de eikenprocessierups. Een natuurlijke balans (een gezond ecosysteem) tussen soorten zorgt er namelijk voor dat we plagen en ziektes beperkt kunnen houden.

Daarnaast is minder maaien goed voor een gezonde bodem en vangen we de gevolgen van klimaatverandering beter op. Bij warme periodes hebben we hier dus profijt van. De grond droogt minder snel uit, waardoor beplanting gezond blijft en er geen tot minder van ons schaarse water gegeven hoeft te worden. Ook kunnen grote regenbuien beter opgevangen worden door een gezonde bodem.

 

Ecologische trede

Omschrijving

Wanneer maaien

1 Traditioneel gazon. Strak gemaaid, kort gras. Minimale ecologische waarde. Zeer gevoelig voor droogte en hitte. Bijvoorbeeld op speelvelden en recreatieplekken. 20 – 25 keer per jaar gemaaid. April - oktober
2 Kort, gevarieerd gras. Meer ruimte voor bloemen en kruiden dan traditioneel gazon. Gezondere bodem en aantrekkelijker voor insecten. 4 – 8 keer per jaar gemaaid.

April - oktober

3 Bloemrijke bermen en velden. Deze kunnen soms wel een meter hoog worden en vormen een fijne plek voor insecten en kleine dieren. 1 – 2 keer per jaar gemaaid. Hier maaien we extra bij de randen en hoeken, bijvoorbeeld bij kruispunten.  September – oktober, soms extra in juni/juli
4 Bloemrijke bermen en velden. Deze kunnen soms wel een meter hoog worden en vormen een fijne plek voor insecten en kleine dieren. 1 keer per jaar wordt 2/3 deel gemaaid. Het 1/3 deel dat blijft staan is essentieel voor het overwinteren van verschillende diersoorten. September-oktober

*De planning van het maaien is altijd afhankelijk van weersomstandigheden. Indien nodig kan afgeweken worden van de bovengenoemde planning.

*Maaibeleid: In langer gras leven meer bijen, vlinders en andere insecten.

Ruimte voor meer variatie

Nieuw in het Apeldoornse straatbeeld (sinds 2025) is gras in de ecologische trede 2. Deze trede is toegevoegd aan ons maaibeleid om te zorgen voor meer variatie. Dit passen we toe op plaatsen waar trede 3 of 4 niet passend is, maar waar we wel meer ruimte willen geven voor bloemen en kruiden dan op een traditioneel gazon.

Deze plekken maaien we minder vaak (4-8 keer in plaats van 20-25 keer per jaar). Doordat we minder vaak met zwaar materieel over de bodem rijden, blijft de bodem gezonder en zijn deze plekken aantrekkelijker voor insecten. En dat is uiteindelijk weer goed nieuws voor de mens!

Een voorbeeld van gras in ecologische trede 2. Er is meer ruimte voor bloemen. Ook maaien we niet tot aan de boomstam
Een voorbeeld van gras in ecologische trede 2. Er is meer ruimte voor bloemen. Ook maaien we niet tot aan de boomstam Fotograaf: Rob Voss
Minder maaien betekent meer bloemen en daardoor een aantrekkelijke plek voor bijen en andere insecten
Minder maaien betekent meer bloemen en daardoor een aantrekkelijke plek voor bijen en andere insecten Fotograaf: Rob Voss

Bloemrijke velden maaien we één of twee keer per jaar

In 2021 zijn we gestart met minder maaien waardoor bloem- en kruidenrijke velden en bermen ontstaan. Deze plekken worden een stuk kleurrijker en hoger. Waar nodig zaaien we extra inheems zaad in dat we het jaar ervoor zelf geoogst hebben. Maar vaak is dit niet eens nodig omdat er al allerlei zaden in de grond zitten.

Als deze stukken uitgebloeid zijn laten we dit gedeeltelijk staan. Hierdoor zorgen de zaden op natuurlijke wijze dat de velden het jaar erop weer mooi zijn. Daarnaast is dit belangrijk voor insecten, vogels en andere dieren.

Uiteraard zorgen we ervoor dat randen en uitzichthoeken gemaaid worden zodat dit geen belemmering vormt voor de verkeersveiligheid.

Na het maaien laten we het gemaaide gras bewust een paar dagen liggen. Op deze manier krijgen insecten de kans om een nieuwe plek te vinden, en zaadjes kunnen hun weg vinden in de bodem.

Het gemaaide gras wordt daarna wel weggehaald, zodat de voedingsstoffen niet in de bodem trekken. Dat zou er namelijk voor zorgen dat alleen het gras veel harder gaat groeien, in plaats van de bloemsoorten.

Wilde bermen langs de kant van de weg
Wilde bermen langs de kant van de weg Fotograaf: Gemeente Apeldoorn

Laat het maaien van de bermen over aan de gemeente

Het is ons opgevallen dat sommige inwoners zelf de bermen van de gemeente maaien. We begrijpen dat dit vaak met goede bedoelingen gebeurt. Toch willen we vragen om hiermee te stoppen en in plaats daarvan contact met ons op te nemen.

Water en natuur

Apeldoorn is een groene gemeente. Dit willen we graag behouden en daarom focussen we ons op het versterken van ons groene karakter.

Meer informatie

Meer informatie

Heeft u een vraag? Of wilt u meer informatie?

Neem contact op

Meer water en natuur

Uw Reactie
Uw Reactie