De Zuidrand is het gebied ten zuiden van de A1, tussen de Arnhemseweg en de A50. Dit gebied langs de snelweg wordt gekenmerkt door veel groen, weilanden en hier en daar wat bebouwing. De gemeente wil hier een woningbouwlocatie ontwikkelen en is op dit moment bezig met het maken van een profiel voor het hele gebied. Daarnaast worden er ook plannen uitgewerkt om versneld woningen te bouwen in dit gebied.
De gemeenteraad heeft op 26 juni 2025 het Koersdocument Zuidrand vastgesteld:
Presentatie koersdocument Zuidrand (pdf, 1,1 MB)
Koersdocument Zuidrand
Ontwikkelkaart Zuidrand (pdf, 337 kB)
Deze kaart vervangt de kaart in het koersdocument zuidrand op pagina 20.
Met het koersdocument zijn de belangrijkste uitgangspunten en richting voor de ontwikkeling bepaald. In de komende jaren wordt de Zuidrand stap voor stap verder uitgewerkt.
Op dit moment werkt de gemeente aan het ontwikkelplan voor de Zuidrand. Hiervoor worden diverse onderzoeken uitgevoerd, onder andere naar woningbouw, verkeer en ontsluiting, water, natuur en voorzieningen. De resultaten van deze onderzoeken vormen de basis voor de verdere planvorming en besluitvorming.
Wilt u op de hoogte blijven? U kunt zich aanmelden voor updates via: zuidrand@apeldoorn.nl
Daarnaast bent u welkom tijdens het inloopspreekuur in Werkgebouw Zuid, waar wij uw vragen persoonlijk kunnen beantwoorden. Het spreekuur is in principe elke vrijdagochtend en alleen op afspraak. Wilt u langskomen? Stuur dan een e-mail naar bovenstaand adres om een moment af te spreken.
Voor de ontwikkeling van de Zuidrand onderzoeken wij zorgvuldig wat de effecten zijn op de leefomgeving. Dit doen we door een Milieueffectrapport (MER) op te stellen. In zo’n rapport brengen we de gevolgen voor onder andere natuur, verkeer, bodem, geluid en de kwaliteit van de leefomgeving in beeld.
De eerste stap in dit proces is de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). In de NRD beschrijven we welke plannen en alternatieven we gaan onderzoeken en welke milieuaspecten daarbij van belang zijn. Denk bijvoorbeeld aan de impact op natuurgebieden, verkeersstromen en de leefbaarheid voor omwonenden. De NRD helpt om het onderzoek goed af te bakenen, zodat duidelijk is wat wel en niet wordt meegenomen.
De NRD wordt naar verwachting rond de zomer van 2026 ter inzage gelegd. Vanaf dat moment start de inzage- en reactietermijn. Inwoners, bedrijven, organisaties en bestuursorganen kunnen dan reageren op de inhoud van de NRD. Zij kunnen ideeën, zorgen en aandachtspunten meegeven, zodat deze, waar mogelijk, worden meegenomen in het verdere onderzoek. Op deze manier betrekken we de omgeving bij het proces.
Na deze fase wordt het Milieueffectrapport (MER) opgesteld. Hierin worden de effecten van de verschillende alternatieven uitgebreid onderzocht en met elkaar vergeleken. Het geeft inzicht in de voor- en nadelen van de plannen voor de leefomgeving. Ook op het MER kan iedereen een zienswijze indienen.
De MER-procedure is wettelijk verplicht en zorgt ervoor dat het milieubelang een volwaardige plek krijgt in de besluitvorming. Het rapport helpt bestuurders om een goed onderbouwde, zorgvuldige en transparante afweging te maken over de verdere ontwikkeling van de Zuidrand.
De gemeente Apeldoorn vindt het belangrijk om inwoners, ondernemers en andere betrokkenen goed te betrekken bij de ontwikkeling van de Zuidrand. Daarom is er de afgelopen jaren actief ingezet op participatie en communicatie.
Het participatieproces startte in april 2024 met twee informatiebijeenkomsten voor bewoners, bedrijven en organisaties. Tijdens deze avonden werden eerste ideeën voor de ontwikkeling van de Zuidrand gepresenteerd. Er kwamen vragen, zorgen en aandachtspunten naar voren.
In de periode van mei 2024 tot en met februari 2025 zijn vervolgens ongeveer 90 keukentafelgesprekken gevoerd met bewoners en zo’n 20 met agrariërs. Ook is gesproken met verschillende dorpsraden, waaronder Oosterhuizen, Beekbergen-Lieren en Klarenbeek. De opbrengst van al deze gesprekken is verwerkt in het koersdocument voor de Zuidrand.
Op 20 juni 2024 werd daarnaast een petitie over burgerparticipatie aangeboden aan het college van B en W. Dit onderstreepte het belang dat inwoners hechten aan goede betrokkenheid.
In februari 2025 is een tussenstand van de plannen gepubliceerd op de gemeentelijke website.
Een volgende belangrijke stap was de presentatie van het koersdocument. Tijdens de informatiebijeenkomst op 3 juni 2025 in Werkgebouw Zuid werden inwoners bijgepraat over de stand van zaken. Ongeveer 250 mensen waren fysiek aanwezig en nog eens 250 volgden de bijeenkomst online. Er was ruimte voor vragen en reacties. Zie hier de presentatie van de bewonersavond (pdf, 1.1 MB).
Kort daarna is het koersdocument besproken door de gemeenteraad tijdens de Politieke Markt Apeldoorn:
Tijdens deze momenten zijn zorgen en aandachtspunten vanuit de omgeving nadrukkelijk meegegeven, onder andere van bewoners in mogelijke zoekgebieden voor bedrijventerreinen.
Na de besluitvorming gaat het project een volgende fase in. In het najaar van 2025 worden per deelgebied ontwerpsessies georganiseerd. Inwoners, ondernemers en organisaties worden hiervoor uitgenodigd om mee te denken over de inrichting van het gebied.
De ideeën en reacties uit deze sessies worden uitgewerkt in concrete plannen. Zodra deze klaar zijn, worden ze opnieuw gedeeld met de omgeving en is er opnieuw ruimte om te reageren.
Wilt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen? Dan kunt u zich aanmelden voor updates via zuidrand@apeldoorn.nl.
Daarnaast bent u welkom tijdens het inloopspreekuur in Werkgebouw Zuid, waar wij uw vragen persoonlijk kunnen beantwoorden. Het spreekuur is in principe elke vrijdagochtend en alleen op afspraak. Wilt u langskomen? Stuur dan een e-mail naar bovenstaand adres om een moment af te spreken.
Voor de ontwikkeling van de Zuidrand doorloopt de gemeente de zogenoemde ruimtelijke ordeningsprocedure (RO-procedure). Dit is het formele proces waarin plannen juridisch worden vastgelegd en besluiten worden genomen over hoe het gebied wordt ingericht en gebruikt.
De RO-procedure zorgt ervoor dat ontwikkelingen zorgvuldig, transparant en volgens de wet plaatsvinden. Hierbij wordt gekeken naar belangen zoals wonen, natuur, verkeer, water en leefomgeving.
De ontwikkeling van de Zuidrand bestaat uit verschillende stappen:
Tijdens verschillende momenten in de procedure kunt u reageren op plannen. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij:
De gemeente Apeldoorn staat open voor initiatieven van inwoners, grondeigenaren en ondernemers in de Zuidrand. Denk aan plannen voor woningbouw, functiewijziging of andere ontwikkelingen die bijdragen aan de kwaliteit van het gebied.
Wel is het belangrijk dat deze initiatieven passen binnen de richting en uitgangspunten van het koersdocument en de toekomstige plannen voor de Zuidrand.
Een initiatief maakt meer kans als het:
Bekijk voor meer informatie ons wegingsmodel ruimtelijke initiatieven.
Heeft u een idee? Neem dan contact op met de gemeente. Dan kan er worden gekeken:
De gemeente begeleidt u vervolgens bij het proces en geeft aan welke procedures nodig zijn.
De ontwikkeling van de Zuidrand is een gezamenlijke opgave. Door initiatieven vroegtijdig te delen, kunnen deze beter worden afgestemd op de plannen van de gemeente en andere ontwikkelingen in het gebied.
Bij kavel- of erfsplitsing wordt een bestaand perceel opgedeeld in twee of meerdere kavels. Dit kan bijvoorbeeld om extra woningen mogelijk te maken of om een erf anders in te richten.
In de Zuidrand kan kavel- of erfsplitsing bijdragen aan de ontwikkeling van het gebied, maar dit is niet overal vanzelfsprekend toegestaan.
Of splitsing mogelijk is, hangt af van verschillende factoren:
De gemeente beoordeelt per situatie of een splitsing wenselijk en passend is binnen de plannen voor de Zuidrand.
Omdat de Zuidrand gebiedsgericht wordt ontwikkeld, wordt kavel- en erfsplitsing altijd bekeken in samenhang met het grotere plan. Dit voorkomt versnippering en zorgt voor een samenhangende inrichting van het gebied.
Bekijk voor meer informatie over kavel- en erfsplitsing op Samen werken aan meer woonruimte in Apeldoorn. Wilt u weten of kavel- of erfsplitsing in uw situatie mogelijk is? Neem dan contact op met de gemeente Apeldoorn via 14055.
Op 9 december 2025 heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Apeldoorn een voorlopig voorkeursrecht gevestigd op een deel van het gebied ten oosten van het kanaal.
De Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) geeft gemeenten de mogelijkheid om bij verkoop van grond of vastgoed als eerste in de gelegenheid te worden gesteld om deze aan te kopen. Dit betekent dat eigenaren in het aangewezen gebied hun grond of pand eerst aan de gemeente moeten aanbieden voordat zij het aan een andere partij mogen verkopen. De eigenaar is overigens niet verplicht om te verkopen.
Met het voorkeursrecht wil de gemeente meer grip houden op de ontwikkeling van het gebied. Door (gedeeltelijk) eigenaar te worden van de gronden kan de gemeente actief sturen op de inrichting en toekomst van de Zuidrand. Dit helpt om belangrijke publieke belangen te waarborgen, zoals:
Zonder dit instrument bestaat het risico dat gronden versnipperd worden verkocht aan verschillende partijen, waardoor het lastiger wordt om de plannen goed op elkaar af te stemmen.
Op 22 januari 2026 heeft de gemeenteraad een krediet beschikbaar gesteld om gronden en opstallen in het gebied te kunnen aankopen. Vervolgens heeft de gemeenteraad op 26 februari 2026 het voorkeursrecht definitief vastgesteld (herbevestigd). Daarmee blijft het voorkeursrecht van kracht voor het aangewezen gebied.
Alle eigenaren van gronden en opstallen binnen het voorkeursrechtgebied zijn hierover schriftelijk geïnformeerd. Waar mogelijk heeft de gemeente daarnaast telefonisch contact opgenomen om het besluit toe te lichten. Naar aanleiding van deze eerste contacten zijn met verschillende eigenaren persoonlijke gesprekken gevoerd.
Heeft u vragen over het voorkeursrecht, wilt u uw situatie bespreken of overweegt u verkoop? Dan kunt u contact opnemen met de gemeente via Zuidrand@apeldoorn.nl of telefonisch via 14 055 (t.a.v. T. Lankhorst).
In de Zuidrand willen we vooruit, maar wel op een manier die klopt. Daarom nemen we de tijd voor zorgvuldig onderzoek. We verkennen wat er speelt, wat er mogelijk is en wat de gevolgen zijn van keuzes. Zo zorgen we ervoor dat onze plannen niet alleen ambitieus zijn, maar ook realistisch en goed onderbouwd.
Zo onderzoeken we hoe het gebied bereikbaar en leefbaar blijft, bijvoorbeeld door te kijken naar de ontsluiting en de toename van verkeer als er meer woningen komen. We verkennen hoe we de natuur een volwaardige plek kunnen teruggeven en versterken. Ook onderzoeken we hoe we energie in het gebied duurzaam kunnen opwekken en leveren. Vanuit woningmarktonderzoek bepalen we welk type woningen nodig is, en met archeologisch onderzoek zorgen we dat we zorgvuldig omgaan met het verleden van het gebied.
Daarnaast zijn we gestart met het voorbereiden van de realisatie van een geluidscherm langs de A1. Hiermee willen we geluidsoverlast beperken en de leefbaarheid in het gebied waarborgen. Ook hiervoor verkennen en onderzoeken we op dit moment de verschillende mogelijkheden.
Heeft u vragen? Of wilt u meer informatie?
zuidrand@apeldoorn.nl
